40 lat minęło ... od odkrycia pierwszego pulsara

Pulsar to - jak wyjaśnia prof. Leszek Zdunik z Centrum Astronomicznego im. Mikołaja Kopernika w Warszawie - wirująca gwiazda neutronowa. Przeciętnie ma 1,5 masy Słońca, promień nie większy od 10 km, grawitację 100 mld razy większą od ziemskiej, ciśnienie w centrum rzędu 1030 atmosfer. I rotację na poziomie 600 obrotów na sekundę.

Gwiazdy rodzą się i umierają. Mają różne historie. Gwiazdy o masie większej od 10 mas Słońca wytwarzają pod koniec swej ewolucji żelazny rdzeń wielkości Ziemi, w którym nie mogą już zachodzić reakcje syntezy jądrowej. Przy dostatecznie dużej energii elektronów w temperaturze około 10 miliardów Kelwinów łączą się one z protonami tworząc neutrony. Gdy grawitacja bierze górę nad ciśnieniem rdzeń zapada się i zamienia w gwiazdę neutronową. A przy odpowiednio dużej masie jądra gwiazda neutronowa staje się czarną dziurą.